Zjawisko sumowania

Najwyraźniej zjawisko sumowania obserwować można, do wywołania odruchu podnietę elektryczną. W tym celu umieszczamy żabę pozbawioną półkul mózgowych na płytce szklanej lub ebonitowej, pokrytej bieguny cewki indukcyjnej. Można się wtedy przekonać, jedno uderzenie silnego prądu indukcyjnego nie wywołuje odruchu; jeżeli zaś zastosujemy szereg podrażnień prądem o wiele słabszym, otrzymamy odruch (żaba odskoczy). Im cześciej  sie podrywa, tem one skuteczniejsze, a zwiększenie częstości podrażnień jest o wiele pewniejszym środkiem do wywołania odruchu niż ich wzmocnienie. Regularność, z jaką odruch wtedy występuje za każdym razem po jednakiej liczbie podniet, jest wprost uderzająca. Continue reading “Zjawisko sumowania”

Łuk odruchowy

Wola, może też czasem odruch torować, jakkolwiek daleko częstszym jest jej wpływ hamujący, tak, że odwrócenie uwagi od odruchu czyni jego wystąpienie pewniejszem i regularniejszem. Są odruchy, które nie występują we śnie, a więc przy zniesieniu świadomości, jak np. kaszel lub W ogólności mogą te same wpływy, które hamują odruchy, w innych przypadkach działać wprost przeciwnie, t. j, odruchy torować, i nie zawsze jesteśmy w stanie wpływ ten przewidzieć z góry lub określić. od czego on zależy. Continue reading “Łuk odruchowy”

Hamowanie odruchów

Hamowanie odruchów może być wywołane, względnie wzmocnione, przez drażnienie nerwów dośrodkowych a więc właściwie też na drodze odruchowej. Tak możemy bardo łatwo zahamować opisany wyżej odruch skrzeczenia u żab, pozbawionych półkul mózgowych przez to, że uciśniemy silnie łapkę, albo przez przyłożenie do skóry kończyn lub tułowia papierka, napojonego kwasem siarkowym. Odruch, który z łatwością u żaby otrzymać można przez mechaniczne drażnienie łapki, ustaje lub przynajmniej staje się znacznie słabszym, gdy równocześnie drażnimy dośrodkowy koniec nerwu kulszowego drugiej łapki. Obecność mózgu lub nawet środomózgowia do tego nie jeșț koniecznie T0trzebną. Objawy bowiem hamowania obserwować możemy także u żab, u których pozostawiono țylko rdzeń pacierzowy. Continue reading “Hamowanie odruchów”

Własność hamowania

Własność hamowania spotykamy jednak także już u bezkręgowców. I tak mózg członkonogów jest w pierwszej linii narządem hamującym odruchy rdzenia brzusznego. PO usunięciu mózgu występują wszystkie odruchy normalnego zwierzęcia o wiele łatwiej i zywiej (odruch czyszczenia, jedzenia, pływania itd.). Podobnie i u głowonogów stają sie po usunięciu mózgu odruchy żywszymi. U zwierząt kręgowych objaw hamowania odruchów ze strony mózgu występuje bardzo wybitnie. Continue reading “Własność hamowania”

Rozprzestrzenianie się odruchów

Odruchy nie zawsze pozostają miejscowymi, tzn. nie zawsze ograniczają się do tej części ciała, na którą działa podnieta. Szczególnie, gdy podnieta jest silna, obejmują ruchy odruchowe i części ciała, a rozszerzają się one w porządku, który Pflunger ujął w pewne prawa, A jakkolwiek w dalszym ciągu okazało się, że prawa te mają liczne wyjątki, to w każdym razie pouczają one nas przybliżeniu, w jakim kierunku rozszerza się układzie nerwowym środkowym czynność odruchowa, jeżeli się nie ogranicza do jednego tylko ośrodka odruchowego podnieta jąka wywoła odruch to jednej stronie ciała, to odruch ten wystąpi zawsze po tej stronie na kłów działa podnieta (prawo odruchu jednostronnego) Jeżeli podnietę, która wywołała tylko odruch miejscowy, t. j. ograniczający się do kończyny drażnionej, tak wzmocnimy, że odruch przeniesie się na drugą stronę, to po tej drugiej stronie przede wszystkiem tylko takie same mięśnie wejdą w czynność, które po stronie drażnienia była czynna, to znaczy wystąpił odruch w kończynie przeciwległej symetrycznej (prawo odruchu symetrycznego) A gdy wywołane w ten sposób odruchy symetryczne nie będą równe co do siły, to zawsze ruch odruchowy silniejszy znajdzie się po stronie drażnienia (prawo niejednakowo silnych odruchów) Dalsze rozszerzanie się czynności odruchowej odbywa się według Pflungera w mózgu ku dołowi, w rdzeniu pacierzowym zaś ku górze, a więc zawsze ku rdzeniowi przedłużonemu (prawo odruchów). Continue reading “Rozprzestrzenianie się odruchów”

Mózgowie pierwotne

Mózgowie pierwotne jest z początku podzielone na trzy części tzw. pierwotne pęcherzyki mózgowe. Pierwszy i trzeci później jeszcze dzielą się dalej tak, że całe mózgowie jest na 5 części: Przodomózgowie, z którego rozwijają się półkule mózgu i ciałka prążkowane. Przodomózgowie zawiera komory boczne. Międzymózgowie, w skład którego wchodzą wzgórki wzrokowe, a które zamykają komorę trzecią. Continue reading “Mózgowie pierwotne”

Szczegółowa fizjologia układu nerwowego środkowego

Doświadczenia Verworna wykonane inną metodą na rdzeniu żaby wykazały również istnienie żywych procesów utleniania w szarej substancyi. Produktami tego utleniania czyli oddychania wewnętrznego są: CO, kwas mlekowy i prawdopodobnie cholina, które powstają ze spalenia nukleoproteidów i innych ciał wysoko złożonych, wchodzących w skład komórek i włókien nerwowych, Powstawanie bezwodnika kwasu węglowego widoczne jest z tego, że krew w mózgu jest bardziej żylną. Dzięki zaś powstawaniu kwasu mlekowego substancya szara już stanie spoczynku oddziaływuje słabo alkalicznie lub obojętnie, a reakcya gdy energiczny stan ezymy, jak to wykazano w rdzeniu zwierząt zatrutych strychniną lub w zwoju współczulnym drażnionym bezpośrednio albo pośrednio prądem indukcyjnym lub wreszcie w płatach wzrokowych zwierząt, których oczy wystawiono na działanie silnego światła. Cholina znajduje się w wyciągach tkanki nerwowej, w płynie prawdopodobnie z rozpadu. Zywe procesy     układu nerwowego środkowego w niektórych chorobach tego układu objawia się znacząco, co widać ze zwiększenia się ilości fosforanów Opisanym procesom chemicznym towarzyszą też zmiany termiczne, objawiające się w podwyższeniu się ciepłoty, może jest też i znaczniejszą podczas stanu czynnego substancyi szarej. Continue reading “Szczegółowa fizjologia układu nerwowego środkowego”

Zmiany czynnościowe w układzie nerwowym środkowym

Te obserwacye dostarczone przez doświadczenia wykonane mogły jeszcze obalić ogólnie przyjęte zapatrywania o roli, jaką komórki nerwowe odgrywają, powiedzieć można, że więcej jest argumentów, które zatem zapatrywaniem przemawiają, niż takich, któreby przeciw niemu przytoczyć można. Prócz wyżej wyliczonych własności fizyologicznych, któremi układ nerwowy środkowy różni się od obwodowego, które każą przyjąć, że w czynnościach ośrodkowych biorą udział prócz włókiem nerwowych inne pierwiastki nerwowe, należy jeszcze podnieść tę własność układu nerwowego środkowego, że przewodzenie w niem odbywa kierunku i nie da się odwrócić (irreciproeitas). Ogólna fizyologia nerwów poucza nas, że w na nerwów obwodowych mogą przewodzić stan czynny w obydwa kierunkach. Gdyby więc stan czynny w układzie nerwowym środkowym przechodził tylko przez włókienka nerwowe, nie byłoby przeszkody, aby i tu przewodzenie odbywało się w obu kierunkach. Tymczasem doświadczenie poucza, że przez drażnienie korzonków tylnych, które zawierają włókna dośrodkowe, można wywołać elektryczne zmiany czynnościowe w komórkach przednich zawierających włókna odśrodkowe, nie zaś w kierunku odwrotnym, t. Continue reading “Zmiany czynnościowe w układzie nerwowym środkowym”

Neuropile

Na określenie tego zjawiska łatwiejszego powstawania częściej powtarzających się odruchów używa się często porównania z drogami wygładzonemi, po których ciężar łatwiej przesuwać się może. Wyobrażając sobie, że przejście stanu czynnego po drodze łuku odruchowego natrafia na pewien opór, przedstawiamy sobie dalej, że opór ten w miarę częstszego pokonywania go staje się coraz mniejszym, czyli używając owego wyrażenia zał)0życzonego z techniki mówimy, że stan czynny powoduje „wyszlifowanie drogi, po której przechodzi. To utarte w fizyologii obrazowe przedstawienie trzeba o tyle tylko uzupełnić: że zmniejszanie danego oporu odbywa się nie po całej drodze łuku odruchowego, lecz w centralnej jego części: w ośrodkach odruchowych. Poznawszy czynności odruchowe, oraz własności fizyologiczne środkowego układu nerwowego, możemy bliżej nieco dotknąć pytania, jaka jest anatomiczna podstawa ośrodków odruchowych. Niemal tak dawno, jak znane są komórki nerwowe i ich związek z włóknami nerwowemi, przypisuje się właściwości narządów centralnych komórkom n e rwo wym ścisłem znaczeniu, to znaczy właściwie ciałom komórek (boć i wypustki tak protoplasmatyczne jak i osiowe są także częścią składową komórki). Continue reading “Neuropile”

Zdolność sumowania podniet

Zdolność sumowania podniet należy, jak już wyżej podnosiliśmy, do właściwości, któremi układ nerwowy centralny odróżnia się znacznie od nerwów obwodowych tak, że służy ona czasem do określenia i rozstrzygnięcia pytania, czy pewną czynność należy uważać za czynność układu nerwowego środkowego. We włóknie nerwu obwodowego stan czynny wywołany podnietą znika szybko, pozostawiając za sobą co najwyżej tylko przelotny ślad. W komórce zaś nerwowej, o której przvpuszczamy, że właśnie warunkuje różnicę między czynnościami układu nerwowego środkowego a nerwami obwodowymi, pozostaje po każdem podrażnieniu pewna zmiana stanu, która trwa czas dłuższy, a która czyni ją zdolniejszą do danej czynności. Komórka nerwowa staje się w ten sposób zdolniejszą do odpowiedzenia stanem czynnym na szereg podniet, z których każda z osobna jest niewystarczającą do sprowadzenia reakcyi, albo z dwóch lub więcej działających skutecznych zresztą podniet odpowiedzieć na późniejsze silniejszemi wyładowaniami. tem też leży i wytłumaczenie zjawiska sumowania podniet. Continue reading “Zdolność sumowania podniet”